De Fryske taaloerdracht tusken generaasjes: it befoarderjen fan ’e meartalige opfieding en it stypjen fan (takomstige) âlders
Undersykstema: Multilingualism and Language Learning
Undersykstiim: haadûndersiker: Ruth Kircher (ECMI); mei-ûndersikers: Mirjam Vellinga (Afûk) en Jelske Dijkstra (Mercator Europeesk Kennissintrum/Fryske Akademy); yn oparbeidzjen mei: Suzanne Dekker (Mercator Europeesk Kennissintrum/Fryske Akademy) en Pavlína Heinzová (ECMI).
Rintiid: 2024-2026
Finansiering: Undersykssubsydzje fan de Provinsje Fryslân (nûmer 02193883)
Projektomskriuwing
It Frysk is klassifisearre as in minderheidstaal mei in kwetsbere taalfitaliteit. Yn ’e lêste desennia is de taal sadwaande hieltyd mear beskerme en befoardere oan de hân fan provinsjaal taalbelied. Dat hat resultearre yn in gruttere ynstitúsjonele stipe foar it Frysk, in sichtberder plak yn ’e media en oare iepenbiere domeinen, en de ynkluzje fan ’e taal yn skoalkurrikula. Boppedat binne der inisjativen om thús de taaloerdracht tusken generaasjes te fergrutsjen. Nettsjinsteande is it tal âlders dat it Frysk trochjout oan harren bern net signifikant grutter wurden sûnt de santiger jierren.
De taaloerdracht tusken generaasjes dy’t thús plakfynt, hat in krúsjale rol yn it garandearjen fan it taalbehâld en de taalrevitalisaasje. Resint ûndersyk yn oare konteksten hat sjen litten dat taaloerdracht tusken generaasjes ûnder ynfloed stiet fan âlders harren hâlding foar de minderheidstaal (en de mearderheidstaal) oer en harren hâlding foar meartaligens yn de bernetiid oer. Boppedat hat resint ûndersyk it belang ûnderstreke fan materialen dy’t âlders stypje dy’t harren bern meartalich grutbringe mei minderheidstalen. Hjirby wurdt in ûnderskied makke tusken materialen dy’t rjochte binne op âlders (bygelyks materialen dy’t âlden foarsjogge fan ynformaasje oer in meartalige berne-opfieding) en materialen dy’t rjochte binne op bern (bygelyks materialen dy’t de meartalige ûntwikkeling fan bern stypje).
Binnen dit projekt wurdt net allinne de âlderlike taalhâldingen ûndersocht, mar ek it brûken fan (of de winsk foar) materialen ûnder Fryskpratende âlders yn Fryslân. Bysûnder oan it projekt is dat der sjoen wurdt nei sawol âlders dy’t besletten hawwe om it Frysk troch te jaan oan harren bern as âlders dy’t besletten hawwe om it Frysk net troch te jaan oan harren bern. In haaddoel fan it projekt is om te witten te kommen hoe’t âlders it bêste stipe wurde kinne yn alle fazen fan in meartalige opfieding.
Publikaasjes
- Heinzova, P., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (2026, May 29). Predictors of parental attitudes toward Frisian: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân. PsyArXiv Preprint: https://doi.org/10.31234/osf.io/n6kbr_v1
- Kircher, R., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., & Vellinga, M. (2026, May 15). Family language policies in Nordfriesland and Fryslân: A study of parental language attitudes and the intergenerational transmission of Frisian. PsyArXiv Preprint: https://doi.org/10.31234/osf.io/fg649_v1
Publikaasjes yn tarieding
- Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (in preparation) A corpus-assisted discourse study of parental attitudes towards Frisian in Fryslân.
- Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., Vellinga, M. & Kircher, R. (in preparation) Preparing for minority language transmission: Language management among expecting parents in Fryslân.
- Dijkstra, J., Dekker, S., Heinzova, P., Vellinga, M. & Kircher, R. (in preparation). Family language policy in Fryslân: The role of language-related resources in multilingual child-rearing and minority language transmission in the early years.
- Heinzova, P., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (in preparation). Predictors of parental attitudes toward childhood multilingualism: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân.
- Kircher, R., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., & Vellinga, M. (in preparation). The dimensionality and implications of parental attitudes towards childhood multilingualism in Nordfriesland and Fryslân.
Presintaasjes
- Kircher, R., Dekker, S.V., Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Scarse, Y., Jürgensen, K., & Heck-Lemke, T. (2026, June) “Official and family language policies in Nordfriesland and Fryslân.” Presentation given at the Multidisciplinary Approaches in Language Policy and Planning Conference; Ottawa, Canada.
- Kircher, R. (2026, April) “Raising children with more than one language: The dimensionality, nature, and consequences of parents’ attitudes towards childhood multilingualism.” Keynote given at the 11th Annual Spring Research Conference on Multilingual Acquisition; Barcelona, Spain.
- Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2026, April) “Predictors of parental attitudes to childhood multilingualism: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân.” Presentation given at the Bilingualism Matters Symposium; Milan, Italy.
- Kircher, R. (2026, February) “Parental language attitudes and (heritage) language transmission across generations and geographies.” Keynote given at the It Takes a Diaspora to Raise a Language Conference; Los Angeles, United States.
- Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2025, November) “Predictors of parental attitudes to Frisian: A comparative study from Fryslân and Nordfriesland.” Presentation given at the Conference on Frisian Humanities; Ljouwert, Netherlands.
- Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2025, November) “Two contexts, one question: How do parents in Nordfriesland and Fryslân see Frisian?” Presentation given at the Interdisciplinary Centre for European Studies – Europa-Universität Flensburg; Flensburg, Germany.
Kommende presintaasje
- Kircher, R., Dekker, S.V., Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Jürgensen, K., Heck-Lemke, T., & Scarse, Y. (2026, October) “Parental attitudes towards childhood multilingualism in Nordfriesland and Fryslân.” Presentation to be given at the Second International Symposium on Language Ideologies and Attitudes; Lleida, Spain.
Projektrapport
It ûndersyksrapport en oare projektpublikaasjes wurde hjir letter beskikber makke.
Evenemint
Op 30 novimber 2026 is der yn it Dansk Centralbibliotek for Sydslesvig yn Flensburg in evenemint dat fuortkomt út de projekten "Fryske taaloerdracht tusken generaasjes" en “Noard-Fryske taaloerdracht tusken generaasjes”. Mear ynformaasje oer dit evenemint folget ynkoarten.
‘The intergenerational transmission of North Frisian’
It Frysk sa’t it praat wurdt yn Fryslân is nau besibbe mei it Noard-Frysk dat yn Nordfriesland (Dútslân) praat wurdt. Parallel oan it projekt oer Fryske taaloerdracht tusken generaasjes yn Nederlân wurdt der troch Ruth Kircher (haadûndersiker) wurke oan in ûndersyk nei de Noard-Fryske taaloerdracht tusken generaasjes. Dat soarget derfoar dat in ferliking makke wurde kin tusken de twa Fryskpratende konteksten en it soarget foar oerkoepeljende resultaten dy’t relevant binne foar it taalbehâld en de taalrevitalisaasje oan beide kanten fan ’e grins fan Nederlân en Dútslân. Mear ynformaasje oer it ûndersyk nei it Noard-Frysk kin hjir fûn wurde.