Skip to main content Skip to page footer

De intergenerationele Friese taaloverdracht: de promotie van een meertalige opvoeding en het ondersteunen van (aanstaande) ouders

Onderzoeksthema: Multilingualism and Language Learning
Onderzoeksteam: hoofdonderzoeker: Ruth Kircher (ECMI); mede-onderzoekers: ​​Mirjam Vellinga (Afûk) en Jelske Dijkstra (Mercator Europees Kenniscentrum/Fryske Akademy); in samenwerking met: Suzanne Dekker (Mercator Europees Kenniscentrum/Fryske Akademy), Wilbert Heeringa (Fryske Akademy) en Pavlína Heinzová (ECMI).
Looptijd: 2024-2026
Financiering: Onderzoeksubsidie van de provincie Fryslân (nummer 02193883)

Projectomschrijving

Het Fries is geclassificeerd als een minderheidstaal met een kwetsbare taalvitaliteit. In de laatste decennia is de taal daarom steeds meer beschermd en gepromoot aan de hand van provinciaal taalbeleid. Dat heeft geresulteerd in een grotere institutionele ondersteuning van het Fries, een zichtbaardere plek in de media en andere openbare domeinen, en de inclusie van de taal in schoolcurricula. Bovendien zijn er initiatieven om thuis de intergenerationele taaloverdracht te bevorderen. Toch is het aantal ouders dat het Fries doorgeeft aan hun kinderen niet significant groter geworden sinds de jaren zeventig.  

De intergenerationele taaloverdracht die thuis plaatsvindt, heeft een cruciale rol in het garanderen van het taalbehoud en de taalrevitalisatie. Recent onderzoek in andere contexten heeft aangetoond dat intergenerationele taaloverdracht onder invloed staat van de houding van ouders tegenover de minderheidstaal (en meerderheidstaal) en hun houding tegenover meertaligheid in de kindertijd. Bovendien heeft recent onderzoek het belang onderstreept van materialen die ouders ondersteunen die hun kinderen meertalig opvoeden met minderheidstalen. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen materialen die zijn gericht op ouders (bijvoorbeeld materialen die ouders voorzien van informatie over een meertalige opvoeding) en materialen die zijn gericht op kinderen (bijvoorbeeld materialen die de meertalige ontwikkeling van kinderen ondersteunen).

Binnen dit project wordt niet alleen de ouderlijke taalhoudingen onderzocht, maar ook het gebruiken van (of de wens voor) materialen onder Friessprekende ouders in Fryslân. Bijzonder aan dit project is dat er zowel gekeken wordt naar ouders die hebben besloten om het Fries door te geven aan hun kinderen, als ouders die hebben besloten om het Fries niet door te geven aan hun kinderen. Het hoofddoel van het project is om erachter te komen hoe ouders het beste kunnen worden gesteund in alle fases van een meertalige opvoeding.
 

Publicaties

  • Heinzova, P., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (2026, May 29). Predictors of parental attitudes toward Frisian: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân. PsyArXiv Preprint: https://doi.org/10.31234/osf.io/n6kbr_v1
  • Kircher, R., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., & Vellinga, M. (2026, May 15). Family language policies in Nordfriesland and Fryslân: A study of parental language attitudes and the intergenerational transmission of Frisian. PsyArXiv Preprint: https://doi.org/10.31234/osf.io/fg649_v1
     

Publicaties in voorbereiding

  • Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (in preparation) A corpus-assisted discourse study of parental attitudes towards Frisian in Fryslân.
  • Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., Vellinga, M. & Kircher, R. (in preparation) Preparing for minority language transmission: Language management among expecting parents in Fryslân.
  • Dijkstra, J., Dekker, S., Heinzova, P., Vellinga, M. & Kircher, R. (in preparation). Family language policy in Fryslân: The role of language-related resources in multilingual child-rearing and minority language transmission in the early years.
  • Heinzova, P., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Vellinga, M., & Kircher, R. (in preparation). Predictors of parental attitudes toward childhood multilingualism: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân.
  • Kircher, R., Dekker, S.V., Dijkstra, J., Heinzova, P., & Vellinga, M. (in preparation). The dimensionality and implications of parental attitudes towards childhood multilingualism in Nordfriesland and Fryslân.
     

Presentatie

  • Kircher, R., Dekker, S.V., Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Scarse, Y., Jürgensen, K., & Heck-Lemke, T. (2026, June) “Official and family language policies in Nordfriesland and Fryslân.” Presentation given at the Multidisciplinary Approaches in Language Policy and Planning Conference; Ottawa, Canada.
  • Kircher, R. (2026, April) “Raising children with more than one language: The dimensionality, nature, and consequences of parents’ attitudes towards childhood multilingualism.” Keynote given at the 11th Annual Spring Research Conference on Multilingual Acquisition; Barcelona, Spain.
  • Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2026, April) “Predictors of parental attitudes to childhood multilingualism: A comparative study from Nordfriesland and Fryslân.” Presentation given at the Bilingualism Matters Symposium; Milan, Italy.
  • Kircher, R. (2026, February) “Parental language attitudes and (heritage) language transmission across generations and geographies.” Keynote given at the It Takes a Diaspora to Raise a Language Conference; Los Angeles, United States.
  • Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2025, November) “Predictors of parental attitudes to Frisian: A comparative study from Fryslân and Nordfriesland.” Presentation given at the Conference on Frisian Humanities; Ljouwert, Netherlands.
  • Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Dekker, S.V., Scarse, Y., Heck-Lemke, T., Jürgensen, K., & Kircher, R. (2025, November) “Two contexts, one question: How do parents in Nordfriesland and Fryslân see Frisian?” Presentation given at the Interdisciplinary Centre for European Studies – Europa-Universität Flensburg; Flensburg, Germany.
     

Komende presentatie

  • Kircher, R., Dekker, S.V., Heinzová, P., Vellinga, M., Dijkstra, J., Jürgensen, K., Heck-Lemke, T., & Scarse, Y. (2026, October) “Parental attitudes towards childhood multilingualism in Nordfriesland and Fryslân.” Presentation to be given at the Second International Symposium on Language Ideologies and Attitudes; Lleida, Spain.
     

Onderzoeksrapport

Binnenkort volgt meer informatie over het onderzoeksrapport dat op basis van dit project is opgesteld.
 

Evenement

Op 30 november 2026 vindt er in het Dansk Centralbibliotek for Sydslesvig in Flensburg een evenement plaats dat voortvloeit uit de projecten „Intergenerationele overdracht van het Fries” en „Intergenerationele overdracht van het Noord-Fries”. Meer informatie over dit evenement volgt binnenkort.
 

‘The intergenerational transmission of North Frisian’

Het Fries zoals dat wordt gesproken in Fryslân is nauw verwant met het Noord-Fries dat in Nordfriesland (Duitsland) wordt gesproken. Parallel aan het project over intergenerationele Friese taaloverdracht in Nederland wordt er door Ruth Kircher (hoofdonderzoeker) gewerkt aan een onderzoek naar de intergenerationele Noord-Friese taaloverdracht. Dat zorgt ervoor dat een vergelijking kan worden gemaakt tussen de twee Friessprekende contexten en het zorgt voor overkoepelende resultaten die relevant zijn voor het taalbehoud en de taalrevitalisatie aan beide kanten van de Nederlands-Duitse grens. Meer informatie over het onderzoek naar het Noord-Fries kan hier worden gevonden.