Read with MEE: Tips voor het lezen met jonge meertalige kinderen

De onderzoekers van het door Erasmus+ gefinancierde project Read with MEE, waarvan het Mercator Europees Kenniscentrum voor Meertaligheid en Taalleren de coördinator is, hebben een handboek gemaakt met informatie, tips en verwijzingen voor leesactiviteiten met kinderen die meerdere talen spreken. Het onderzoeksteam weet namelijk dat het moeilijk kan zijn toegang te krijgen tot onderzoeksresultaten of praktische informatie over de meest effectieve manieren om voorleesactiviteiten te stimuleren en uit te voeren met meertalige kinderen. 

Het handboek van Read with MEE, met de titel ‘De inclusieve ontwikkeling van meervoudige geletterdheid van het jonge kind’, is nu beschikbaar in het Nederlands en Fries en presenteert de belangrijkste onderzoeksresultaten in duidelijke taal, deelt nieuwe ideeën uit onderzoek en doet suggesties voor concrete acties in de kleuterklas en thuis.

Over ‘De inclusieve ontwikkeling van meervoudige geletterdheid van het jonge kind’

Onderzoek toont aan dat kinderen die thuis een andere taal of talen spreken dan de schooltaal, extra tijd en steun nodig hebben om de schooltaal te leren. Ook voor de ontwikkeling van de schriftelijke taalvaardigheid daarvan is steun nodig om op hetzelfde niveau te komen als hun klasgenoten die alleen de schooltaal spreken.

Dit handboek is geschreven voor volwassenen die werken met jonge kinderen (van 2 tot 6 jaar) die meerdere talen spreken, waaronder leerkrachten en medewerkers in de kinderopvang en het kleuteronderwijs. Het is ook bedoeld voor ouders en verzorgers van jonge kinderen. Het presenteert belangrijke onderzoeksresultaten in begrijpelijke taal, deelt nieuwe ideeën uit het onderzoek en geeft praktische suggesties voor in de opvang, in de klas of thuis.

Drie onderwerpen

Het handboek is opgedeeld in drie hoofdonderwerpen:

1. Meertaligheid: hoe kinderen meerdere talen leren en gebruiken

De taalontwikkeling van kinderen, ook van kinderen die meerdere talen spreken, verloopt in vier hoofdfases. Hoewel elk kind in zijn eigen tempo ontwikkelt, geven deze fases ons een duidelijk beeld van hoe kinderen leren. Het is belangrijk om te onthouden dat de omgeving van het kind, zoals de betrokkenheid van ouders en leerkrachten, een belangrijke rol speelt.

2. Geletterdheid: Het ontwikkelen van lees- en schrijfvaardigheden

Het pad naar vroege schriftelijke taalvaardigheid is voor meertalige kinderen dezelfde als voor kinderen die maar één taal spreken. De manier waarop geschreven teksten thuis of in de gemeenschap worden gebruikt, kan echter verschillen. Dat kan soms tot een probleem leiden: lezen en schrijven in de schooltaal kan worden geassocieerd met ‘leren’, terwijl lezen en schrijven in de thuistaal niet op dezelfde wijze wordt gezien en een lagere status krijgt.

3. Professionele ontwikkeling: advies en strategieën

Professionele ontwikkeling gericht op meertaligheid kan medewerkers nieuwe kennis bijbrengen over onderwerpen als hoe kinderen met meer dan één taal leren en deze talen gebruiken, hoe talen ondersteunend en flexibel ingezet kunnen worden in de klas, en hoe het tweetalige / meertalige brein werkt. Medewerkers kunnen daarna nieuwe meertalige praktijken ontwerpen en implementeren in hun klaslokalen. Zij kunnen die nieuwe praktijken bespreken en evalueren met hun collega's of de organisatoren bij groeps- of individuele bijeenkomsten.

Aan het einde van het handboek staat ook nog een checklist waarmee je de kwaliteit van boeken voor jonge kinderen kunt beoordelen, plus ideeën voor activiteiten om boeken te lezen met meertalige kinderen.

Gratis

Het handboek is gratis te downloaden via de website van Read with MEE. Het handboek is nu al beschikbaar in het Frysk, Nederlands, Engels en Baskisch, en wordt nog vertaald naar het Iers en Spaans.